Novim ustavom bi Republika Srpska bila definisana kao “suveren, jedinstven i nedeljiv ustavopravni entitet (suverenitet), potvrđen voljom naroda i Opštim okvirnim sporazumom za mir BiH, te Ustavom BiH”.
Odmah zatim se Republika Srpska definiše i kao “država srpskog naroda i svih građana koji u njoj živi”, čiji je glavni grad Banjaluka, a prestonica Istočno Sarajevo/Pale.
Po sadašnjem Ustavu RS glavni grad tog entiteta BIH je Sarajevo.
U tekstu nacrta novog ustava je navedeno da RS “samostalno obavlja svoje ustavotvorne, zakonodavne, izvršne i sudske funkcije”, te da joj “pripadaju sve državne funkcije i nadležnosti, osim onih koje Ustavom BiH izričito predviđene kao nadležnosti institucija BiH”.
Dalje se navodi da RS suvereno odlučuje o svojim ovlašćenjima, zadržavajući pravo da svojom slobodnom voljom istupa iz sporazuma na nivou BiH što se “može potvrditi na referendumu”.
“Sporazum o promeni granične linije između Republike Srpske i Federacije BiH može se takođe potvrditi referendumom”, navodi se u radnoj verziji teksta novog Ustava RS.
Još je navedeno da RS ima pravo na samoopredeljenje, a da se status Distrikta Brčko kao “kondominijuma” ne može menjati bez saglasnosti RS i Federacije BiH.
Po tekstu nacrta novog Ustava RS Narodna skupština i Vlada RS mogu obustaviti primenu bilo kojeg akta, mere ili aktivnosti organa na nivou BiH, a kojih, kako je navedeno, nema u Ustavu BiH.
“Zakoni koji nisu u isključivoj nadležnosti BiH ili koji nisu proistekli iz sporazuma entiteta ne proizvode pravno dejstvo u RS”, piše u tekstu.
Propisano je i da će se zakoni koje donosi Parlamentarna skupština BiH primenjivati na teritoriji RS tek pošto ih potvrdi Narodna skupština RS.
Nacrtom Ustava u “prava i dužnosti” RS uvršćeni su i odbrana i međunarodna saradnja, pa je tako previđeno da RS ima svoju vojsku, da može proglasiti vojnu neutralnost ili odlučivati o vojnom savezu sa drugim državama.
U tom tekstu je, između ostalog, propisano da predsednik Republike “neće biti krivično ili građanski odgovoran za bilo koji postupak izvršen u okviru njegove dužnosti”.
Kada je reč o sudskoj vlasti, nadležnosti bi ostale uglavnom iste, osim što je predviđeno da Ustavni sud RS odlučuje o primeni zakona i akata organa BiH na teritoriji RS.
Predviđeno je i ukidanje Veća naroda RS i funkcija dva potpredsednika Republike Srpske, čime se poništava odluka o konstitutivnosti sva tri naroda na teritoriji cele BiH iz 2000. godine.
Na osnovu te odluke uspostavljeno je Veće naroda RS, u kojoj klubovi delegata tri konstitutivna naroda (Srba, Bošnjaka i Hrvata), kao i “Ostalih”, mogu da pokrenu mehanizam zaštite vitalnog nacionalnog interesa.
Na bazi te odluke, uspostavljene su funkcije potpredsednika i u RS i u Federaciji BiH, koji moraju da budu iz druga dva konstitutivna naroda u odnosu na nacionalnost predsednika entiteta BiH.
