Eparhija: Ne napuštamo Prizren, samo jačamo prisustvo u Raškoj

Povodom negativnih reakcija u vezi sa izgradnjom parohijskog doma pored najstarije pravoslavne crkve na Balkanu i ocena da bi sedište Eparhije moglo biti izmešteno iz Prizrena i manastira Gračanica, organizacioni deo Srpske pravoslavne crkve (SPC) je naglasio da je Sveti arhijerejski sabor 2017. godine doneo odluku da, pored istorijskog i duhovnog sedišta u Prizrenu, Eparhija raško-prizrenska može imati i administrativno sedište u Novom Pazaru.

“Duhovno, kanonsko i istorijsko sedište Eparhije raško-prizrenske nalazi se u Prizrenu i u manastiru Gračanica gde su eparhijske kancelarije i to ostaje nepromenjeno. Ni jednom odlukom, ni saborskom ni administrativnom, nije izmenjeno kanonsko sedište Eparhije, niti je pokrenut postupak njegovog premeštanja. Ova odluka doneta je u skladu sa Ustavom Srpske pravoslavne crkve i predstavlja dopunu postojećeg ustrojstva, a ne njegovu izmenu”, navodi se na sajtu.

Eparhija je naglasila da se još jedno administrativno središte ne uspostavlja iz političkih, ili ličnih razloga.

“S obzirom na širinu i složenost tog prostora (Eparhija obuhvata prostor Raške oblasti i Kosova i Metohije), potrebno je obezbediti adekvatne administrativne uslove za pastirsko i organizaciono delovanje, u skladu sa pravnim sistemom Republike Srbije”, dodaje se.

Eparhija tvrdi i da projekat revitalizacije i izgradnje Konaka u kompleksu Petrove crkve postoji od sredine devedesetih godina prošlog veka, kao i da ima pozitivno mišljenje od strane Međunarodnog saveta za spomenike i lokalitete ICOMOS, savetodavnog tela UNESCO.

“Novo idejno rešenje iz 2022. godine u potpunosti je zadržalo ranije odobrene gabarite. Nisu povećani ni kvadratura ni visina objekta. ICOMOS ne zabranjuje promenu namene objekta unutar postojećih okvira, ali strogo zabranjuje proširenje, što je u potpunosti ispoštovano”, navodi se u saopštenju.

Eparhija je demantovala tvrdnje o „nekontrolisanoj gradnji“, „nadvisivanju crkve“, „gradnji preko nekropole“ ili „ugrožavanju svetske baštine“.

“Projektom se primenjuje princip jasne razlike između starog i novog, u skladu sa savremenim konzervatorskim standardima, kako bi se očuvala autentičnost spomenika i izbegla bilo kakva istorijska rekonstrukcija bez naučnog utemeljenja”, tvrdi se u saopštenju.

Izgradnja objekta u severnom delu porte Petrove crkve, nad ostacima građevina iz srednjeg veka, korišćenjem betona, blokova i savremenih materijala izazvala je burnu reakciju javnosti.

Naučni savetnik Istorijskog instituta u Beogradu i stručnjak za srednjevekovnu istoriju Aleksandar Uzelac kazao je da će, ukoliko planirani projekat izgradnje objekta u porti Petrove crkve ne bude zaustavljen, ona verovatno biti skinuta sa UNESCO liste Svetske baštine.

Ministar kulture Nikola Selaković je istim povodom radove okarakterisao kao “ruglo” i “blokadersku egzibiciju”, optužujući Republički zavod za zaštitu spomenika da ne štiti taj spomenik pod zaštitom UNESKO-a.

Kao investitor projekta navodi se Eparhija raško-prizrenska, uz finansijsku podršku Ministarstva turizma i omladine i Turističke organizacije Novog Pazara.

Republički zavod za zaštitu spomenika je nakon kritika stručne javnosti saopštio da je sve urađeno u skladu sa propisima, te da status Petrove crkve na listi Svetske baštine nije ugrožen.